Artık Linux’un gücünden faydalanmak için Unix işletim sisteminin karanlık sırlarını bilmek zorunda olduğumuz dönemler sanırım gerilerde kalıyor. Artık hem Linux sürümlerinin daha user-friendly olarak üretilmesi ve bir çok hazır programın kurulum CDsi ile birlikte gelmesi, ayrıca da gün geçtikçe büyüyen Linux kullanıcılarının yarattığı topluluklar sayesinde kusursuz bir Linux artık çok zor değil.
Bu yazı Fedora Core işletim sisteminin yeni versionu Fedora Core 5 için hazırlanmıştır. Bu notlar 32bit bir bilgisayar sistemi kullandığınız ve standart on-board ethernet kartına sahip bir bilgisayarınız olduğu varsayılarak hazırlanmıştır. Eğer bilgisayarınız internete bağlı değilse, yada 64bit bir sisteme sahipseniz bu yazı sizin Fedora Core 5 işletim sistemi ayarlarınız için yeterli olmayacaktır.
Kurulum:
Öncelikli olarak hala download etmediyseniz Fedore Core 5 CD veya DVDlerini Fedora‘nın websitesinden download edin ve download ettiğiniz dosyayı bootable bir şekilde CD yada DVD’ye burn edin.
Eğer iki farklı işletim sistemini aynı bilgisayara install etmek istiyorsanız öncelikli olarak “diğer” işletim sistemini bilgisayarınıza kurun ve Linux için harddiskinizde allocate edilmemiş bir miktar yer bırakın. Eğer halihazırda kurulu bir işletim sisteminiz var ve buna zarar vermek istemiyorsanız System Rescue CD isimli programı yada ticari bir yazılım olan Partition Magic‘i kullanabilirsiniz. Eğer sisteminize sadece Fedora Core 5 kuracaksanız bu aşamayı gözardı edebilirsiniz.
Şimdi yeni burn ettiğiniz DVD’yi yada eğer CD ise ilk CD’yi bilgisayarınıza takıp sisteminizi reboot edin. Eğer sisteminiz bu aşamada bilgisayarı DVD’den boot etmediyse bios ayarlarından “önce CD’den boot et”‘i aktif hale getirmeniz lazım.
Eğer sistem CD’den boot olduysa karşınıza büyük bir Fedora logosu gelecek. Bu aşamada sadece enter’a basıp 5-6 saniye bekleyiniz. Karşınıza gelen ikince pencere kurulum öncesi CD veya DVD’nizin test edilmesi hakkında, burada sağ ok tuşu ile Skip üzerine gelin ve enter’a basın. Eğer CD’niz ile ilgili bir problem olabileceğini düşünuyorsanız bu aşamayı skip etmeden devam etmenizi tavsiye ederim.
Yaklaşık 40-50 saniye kadar Anaconda, Fedora Core Installer’ın yüklenmesinden sonra karşınıza Fedora Core 5 splash screen gelecek, burada sadece next’e tıklayarak kuruluma devam edin. İlk gelecek ekranda dil seçimizi yaptıktan sonra next’e tıklayın ve sonraki gelen ekranda klavyenizi seçip next’e tıklayarak kurulumunuza devam edin.
Şu anda gelen ekran çok önemli, lütfen dikkatli olun çünkü burada yapacağınız hata kurulu diğer işletim sisteminizin de zarar görmesine neden olabilir. Eğer tamamen bağımsız bir Linux kurulumu yapıyorsanız ve sistemizde başka bir işletim sistemi yoksa bu aşamada “Remove all partitions on selected drives and create default layout” seçeneğini seçin ve next’e tıklayarak kuruluma devam edin. Eğer sisteminizde kurulu başka bir işletim sistemi varsa, yukarıda dediğim işlemi doğru yaptığınızı ve allocate edilmemiş bir miktar alanı Linux işletim sisteminize bıraktığınız varsayıp, “Use free space on selected drives and create default layout” seçeneğini seçip next’e tıklayın ve kuruluma devam edin. Eğer bu aşamada kurulum ile ilgili bir hata alırsanız bunun sebebi sürücünüzde Linux’un kullanabileceği boş bir partition olmamasından kaynaklanıyordur. Bu sorun ile karşılaşırsanız Linux’un kullanacağı bir alanı Partition Magic veya türevi bir program ile hazırlamanız gerekli. Next’e tıkladığınızda bunu yapmak istediğinizden emin olup olmadığınız ile ilgili bir pencere gelecek, ben kendim emin olduğum için Yes’e tıklayarak bu aşamayı geçtim. Eğer sizde eminseniz aynı işlemi yapın
Karşınıza gelen yeni pencere network ile ilgili, çok büyük bir ihtimalle (on-board bir ethernet kartınızın olduğunu varsayıp) kartınızı eth0 adı ile Network Devices adlı bölümün altında sıralanmış olarak bulacaksınız. Burada internet bağlantınız için gerekli ayarları yaptıktan sonra next’e tıklayarak kuruluma devam edebilirsiniz. Benim DHCP olduğundan burada herhangi bir değişiklik yapmama gerek kalmadı.
Bir sonraki gelen sayfada saat dilimi için gerekli olan ayarları yapmanız lazım, listeden Türkiye’yi seçebileceğiniz gibi harita üzernden de İstanbul’a tıklayarak seçiminizi yapabilirsiniz. Seçiminizden sonra next’e tıklayarak kuruluma devam edin.
Evet geldik önemli ve dikkatli olunması gerek bölüme. Burada sistemin root kullanıcısı yani süper kullanıcısı için şifre tanımlamanız gerekiyor. Her yeni program kurulumunda, yada her sistem değişikliğinde bu şifreyi girmeniz istenecek. O yüzden buraya girdiğiniz şifreyi unutmamanız lazım, eğer unutabileceğinize dair en ufak bir endişeniz varsa bu şifreyi bir kağıda yazarak saklayınız. Şifrenizi girdikten sonra next’e tıklayarak bir süre bekleyiniz.
Yeni gelen pencerede Linux işletim sisteminizi hangi amaçla kullanacağınız soruluyor. Yapacağınız seçime göre gerekli paketler sisteminize kurulacak. Eğer sadece Linux nasıl birşey bir görmek istedim yada sadece bir kaç yazı yazıp internette surf yapacağım diyerek bu kurulumu yapıyorsanız “Office and Productivity” sizin için yeterli olacaktır. Eğer bu bilgisayarı development için kullanacaksanız o zaman ben kendi adıma “Customize now” seçeneğine tıklayarak detaylı olarak oradaki paketleri incelemenizi tavsiye ederim. Ben kendim Apache üzerinde PHP uygulamaları yazdığım ve bu uygulamaların bir çoğunun mySQL database yapısı kullanmasından dolayı kendime en uygun sistemi “Customize now” ile hazırlayabiliyorum. Sizde eğer bu amaçlı bir kurulum yapıyorsanız benim izlediğim adımları izlemeniz daha uygun olacaktır. Eğer bu aşamada hazır sunulan bir seçeneğe tıklayarak kurulum yapmak istiyorsanız bir sonraki paragrafı okumanıza gerek yok. Next’e tıklayarak kuruluma devam edelim.
Eğer “Customize now” dediyseniz ve benim ayarlarımın aynısı ile kurulum yapmak istiyorsanız “Cuztomize now” seçeneğini aktif hale getirdikten sonra next’e tıklayın. Ben öncelikle burada Development ana başlığı altından Java Development’ı aktif hale getiriyorum çünkü ilerde bir çok programı install etmeye çalışırken bu pakete ihtiyacınız oluyor. Ama arzu ederseniz bunu daha sonrada yapabilirsiniz. Buradaki Java paketini seçtikten sonra Servers ana başlığından önce mySQL serverı seçin ve alttaki “Optional Packages” seçeneğine tıklayın. Buradaki bütün paketleri seçili hale getirdikten sonra Close seçeneğine tıklayıp aynı işlemi Web Server için de yapın. Arzu ederseniz burada tomcat paketlerini seçmeyebilirsiniz ama geri kalan paketler önemli. Bu seçimleri yaptıktan sonra next’e tıklayın, bir süre sistem burada seçtiğiniz paketlere bağlı paketlerin neler olduğunu bulmaya çalışasacak. Bu aşama kurulumda problem çıkmaması için gerekli.
Evet, artık next’e tıklayarak kurulumu başlatabiliriz. Kurulum seçtiğiniz paketlere ve bilgisayarınız hızına göre en az 20 dakika sürecek. Bu sırada ben kendime bir kahve yapıp kurulum sonrası detayları yazmak için biraz ara vereceğim.
Kurulum bittikten sonra DVD/CD’yi sürücüden çıkardıktan sonra Reboot’a tıklayın. Eğer sisteminizde iki işletim sistemi yüklü ise sisteminizi Linux ile boot ederek karşılama ekranını bekleyin. Eğer sadece Linux yüklü bir bilgisayarınız varsa karşılama ekranı otomatik olarak açılacak. Welcome penceresini Forward ile geçip ikinci pencerede Lisans Anlaşmasında Yes, I agree seçeneğine tıklayarak Firewall penceresine geçin. Burada ayarları default bırakmanızı tavsiye ederim. Benim evimde hardware firewall olduğu için ben burada firewallu disable ediyorum. Karar sizin. Bu pencerede de ayarlarınız yaptıktan sonra Forward ile SELinux penceresine gelin. SELinux, Security-Enhanced Linux’un kısaltması. Ben kullandığım makinayı kişisel bilgisayar olarak kullandığımdan burada SELinux’u kapattım. Ancak sizinkinin açık olmasında fayda var, özellikle sisteminizde başkalarınında bağlanmasını arzulayacağınız bir Web Server kuruluysa. Burada da seçimlerinizi tamamladıktan sonra Forward ile Görüntü ayarlarına gelin. Eğer sistem monitörünüzü tanımadıysa Configure’e tıklayarak kendi monitörünüzü listeden seçin. Eğer laptop kullanıyorsanız; kullandığınız laptop markasını listeden bulun ve bunun altında laptop display panel seçeneğini seçin. Örneğin benim laptopum Dell, Dell kategorisi altında Dell Laptop Display Panel 1600×1200 seçeneği benim sistemimin görüntü özelliği. Burada seçiminizi tamamladıktan sonra Resolution seçeneğinden arzu ettiğiniz ekran çözünürlüğünü seçip Forward ile devam edin. System User penceresinde kendinize root dışında bir başka kullanıcı yaratın. Bu sisteminizi sürekli olarak super user olarak kullanırken doğabilecek problemlerden korunmanıza yardımcı olacak. Çünkü root olarak sistemi kullanıyorsanız, bir çok işlem için size “Emin misin?” tarzında bir soru sorulmadan işlem gerçekleştirilmis olacak. Ses kartınız ile ilgili ayarları da yaptıktan sonra Finish deyip sisteminizi selamlayın. Bazı hallerde bir kez daha sisteminiz baştan başlatılabilir.
En son yorumlar